Przeżyłem wszystkich poetów

Nagroda Warszawskiej Premiery Literackiej - Książka Marca 2005Bohaterem nowej powieści Wacława Holewińskiego jest - tradycyjnie już chyba, bo mimo wszystkich różnic pokrewieństwo Ksawerego z bohaterami i „Lamentu nad Babilonem” i „Za późno na modlitwę” jest oczywiste - Polak rozpięty i nieszczęśliwy. Rozpięty między licznymi powinnościami: wobec ojczyzny, wobec historii, wobec narodu i jego sąsiadów, wobec bliskich, wobec kobiet, wobec siebie wreszcie - a marzeniami. Może obiektywnie niewygórowanymi - bo czy to tak wiele, chcieć być normalnym porządnym człowiekiem w normalnym świecie? - ale zrządzeniem losu wywindowanymi do kategorii absolutnie nieosiągalnych. Nieszczęśliwy zaś ten Ksawery jest z powodu właśnie niemożności wydobycia się ze stanu rozpięcia, co i rusz przeradzającego się w jeszcze mniej wygodny stan rozdarcia. Tym bardziej nieznośny, że przez samego bohatera niezawiniony. Jak w wypadku większości nas zresztą. Którzybyśmy piękni byli i wspaniali, gdyby nie jakaś Jałta, jacyś komuniści, ubecy, Niemcy, Rosjanie i czort wie kto jeszcze; bo przecież nie my sami.Walorem tej powieści - o strukturze do złudzenia przypominającej mozaikę - są świetne dialogi i wiernie odtworzony klimat przeszłości. A dodatkowy smaczek stanowią epizody z udziałem osób z grona stołecznej socjety.ŻycieWspółczesność i najnowsza historia coraz częściej znajdują swoje odbicie na kartach polskiej prozy. Gdyby tom "Przeżyłem wszystkich poetów" Wacława Holewińskiego (niegdyś współtwórcy podziemnego wydawnictwa Przedświt) nie był powieścią, mógłby być brykiem historycznym. W losach głównego bohatera, niespełnionego artysty, przeglądają się bowiem dzieje Polski od stalinowskich represji i przez marzec '68 i emigrację aż po współczesną mafię złodziei samochodów.Piotr Bratkowski, Neewsweek